ਹੁਣ ਬੌਣੇਪਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ

Nov 22, 2026 - 03:58
 0  1
ਹੁਣ ਬੌਣੇਪਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ 2016 ਤਹਿਤ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਦੀਆਂ 8 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਮਾਰਚ 2024 ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣਗੇ।

ਇਸ ਵਿਚ ਬੌਣੇਪਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਬੌਣੇਪਣ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ‘ਚ 147 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੱਦ ਵਾਲੇ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਸਸ਼ਕੀਤਕਰਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ-ਫਿਰਨ ਸਬੰਧੀ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ, ਦੇਖਣ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਪੰਗਤਾਵਾਂ, ਸਿੱਖਣ ਦੀਆਂ ਅਸਮਰਥਤਾਵਾਂ, ਬੌਧਿਕ ਅਪੰਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਔਟਿਜ਼ਮ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵਿਕਾਰ, ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ, ਖੂਨ ਦੇ ਵਿਕਾਰ, ਮਲਟੀਪਲ ਅਪੰਗਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤੰਤੂ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਚੱਲਣ-ਫਿਰਨ ਸਬੰਧੀ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰਲੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ, ਫੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗ ਕੱਟਣਾ, ਦਿਮਾਗੀ ਅਧਰੰਗ, ਕੋੜ੍ਹ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣਾ, ਬੌਣਾਪਣ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਡਿਸਟ੍ਰੋਫੀ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੇ ਵਿਕਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸਥਾਈ ਅਪੰਗਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਉਦੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਜਦੋਂ ਲੱਛਣ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣ। ਸਥਾਈ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਉਦੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਹਰ 10 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ-ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਾ-ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ‘ਬੌਣਾਪਣ’ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਲਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੱਦ 147 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (4 ਫੁੱਟ 8 ਇੰਚ) ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਕੱਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਇੰਚ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਥਾਈ ਸਰੀਰਕ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

What's Your Reaction?

Like Like 0
Dislike Dislike 0
Love Love 0
Funny Funny 0
Angry Angry 0
Sad Sad 0
Wow Wow 0